Jak poradzić sobie z nagłymi rozproszeniami?

Bez względu na to, czym dla Twojego psa są rozproszenia (mogą to być np. samochody, psy, dzieci, rowery, biegacze, rolkarze, zapachy czy dźwięki) warto nad nimi pracować, by móc opanować takie niechciane zachowania, jak kompletne ignorowanie poleceń, szczekanie, rzucanie się, czy skakanie z ekscytacji, w odpowiedzi na ich obecność w pobliżu. Czworonogi przytłoczone rozproszeniem mogą też zastygać w bezruchu i gapić się na „to coś”, czy obsesyjnie obwąchiwać ziemię i odmawiać przyjmowania nagród.
 
Skrupulatnie aranżując treningi jesteśmy w stanie zapanować nad otoczeniem i ćwiczyć z psem tak, by, stopniowo dążąc do celu, odnosił sukcesy w coraz trudniejszych sytuacjach, jednocześnie nie pozwalając na „wpadki”.
 
Co, jeśli jednak podczas zwykłego spaceru zostaniemy nagle zaskoczeni przez coś, z czym nasz pies ma problem? Jak najbardziej możemy sobie z tym poradzić, ale nasze działanie powinno być dostosowane i zależne od reakcji czworonoga.
 
By móc właściwie zareagować powinniśmy najpierw umieć rozpoznać tzw. próg reakcji naszego psa na rozproszenie, czyli moment, w którym tracimy kontakt z naszym czworonogiem i kontrolę nad jego zachowaniem. Cała sztuka więc, to utrzymać psa poniżej tego progu, ponieważ powyżej niego pies po prostu nie jest w stanie myśleć i przełącza się na reakcje instynktowne. Zablokowana zostaje możliwość uczenia się właściwych zachowań, których od niego oczekujemy.
 
Poniżej znajdziecie przykłady najczęstszych reakcji świadczących o tym, czy pies jest poniżej tego progu, na nim, czy też już powyżej progu reakcji.
 
Kiedy pies jest poniżej progu:
  • nawiązuje/utrzymuje z nami kontakt wzrokowy,
  • jego ciało jest rozluźnione,
  • chętnie/radośnie bierze od nas smakołyki/zabawki/inne nagrody,
  • reaguje na polecenia.
Innymi słowy, nie mamy w zasadzie problemu z koncentracją psa na nas i wykonywaniem przez niego poleceń. Pies słucha, myśli i jest rozluźniony.
 
Kiedy pies jest na progu:
  • połyka, szybko/nerwowo chwyta lub ignoruje podawane przez nas smakołyki/zabawki/inne nagrody,
  • z opóźnieniem/wolno reaguje na polecenia lub tylko, jeśli są kilka razy powtarzane,
  • ma wyraźny problemy z nawiązaniem/utrzymaniem kontaktu wzrokowego.
Tak więc nasz pies ledwo się na nas koncentruje, ledwo wykonuje polecenia, a my możemy mieć wrażenie, że za chwilę „wybuchnie”. Po prostu powoli przestaje myśleć.
 
Kiedy pies jest powyżej progu:
  • nie reaguje na polecenia,
  • gapi się na obiekt,
  • szczeka,
  • rzuca się,
  • ciągnie na smyczy,
  • warczy,
  • „obsesyjnie” obwąchuje podłoże,
  • ignoruje smakołyki/zabawki/inne nagrody.
Tu praktycznie straciliśmy kontakt z psem i nie panujemy nad jego zachowaniem. Jego reakcjami rządzi instynkt, a myślenie zostało wyłączone. Prawdopodobnie nie słyszy nawet, co do niego mówimy.
 
Nasza reakcja na nagle pojawiające się rozproszenie powinna zależeć od tego, gdzie w stosunku do swojego progu znajduje się pies. Dlatego zawsze obserwuj go uważnie i do jego zachowania dostosuj strategię działania.
 
Jeśli na widok nagłego rozproszenia twój pies znajduje się poniżej swojego progu reakcji, a więc jest zrelaksowany, skoncentrowany na tobie, w zasadzie ma rozproszenie „w nosie”, słucha cię i myśli:
  • wydawaj polecenia, które twój pies wykonuje niezawodnie (np. SIAD czy targetowanie nosem twojej dłoni) i sowicie nagradzaj go za każde dobre wykonanie,
  • powoli przemieszczaj się w kierunku rozproszenia, jednocześnie intensywnie i co chwilę nagradzając za skupienie na tobie,
  • zakończ szybko, gdy pies jeszcze odnosi sukces i natychmiast odejdź w bezpieczne miejsce.
Jeśli natomiast twój pies osiągnął próg, czyli jest spięty, ma duże problemy z koncentracją na tobie, ledwo wykonuje polecenia i łapczywie bierze smakołyki, lub właśnie go przekroczył (szczeka, rzuca się czy warczy):
  • natychmiast zwiększcie dystans odsuwając się od rozproszenia,
  • wykorzystaj jakąś barierę (np. murek czy własny parasol) i schowajcie się za nią,
  • możesz także nagradzać psa za krótkie chwile naprzemiennego skupienia na tobie,
  • wykorzystaj zabawę w „Popatrz na to” z jak największą częstotliwością nagradzania, by zmienić reakcję emocjonalną psa na rozproszenie (każde spojrzenie psa na rozproszenie łączymy z natychmiastowym podaniem nagrody),
  • działaj tak, aż do momentu, gdy twój pies znajdzie się poniżej swojego progu (a więc jest ponownie zrelaksowany i skoncentrowany na tobie),
  • wtedy zacznij wydawać polecenia, które twój pies wykonuje niezawodnie (np. SIAD czy targetowanie nosem twojej dłoni) i sowicie nagradzaj za każde dobre wykonanie,
  • powoli przemieszczaj się w kierunku rozproszenia, jednocześnie intensywnie nagradzając za skupienie na tobie,
  • zakończ szybko, gdy pies jeszcze odnosi sukces (nie przekrocz ponownie progu!) i odejdź w bezpieczne miejsce.
Poniższa tabela ilustruje możliwe rozwiązania w zależności od reakcji Twojego psa.
Notatka oparacowana została na podstawie artykułu Sharon Wachsler, „Dog Training DISTRACTION! How to Respond to the Unexpected”, link do oryginału artykułu i tabeli: http://atyourservicedogtraining.com/2016/10/09/distraction-flowchart/
Autorka opracowania: Agnieszka Kauch

Powrót do strony głównej